Posted in Քիմիա, Առանց կարգի

Տարրերի բնութագրում

Բնութագրեք  հետևյալ  տարրերըջրածին;  ազոտ;  մագնեզիում;  թթվածին;  ալյումինֆոսֆոր տարրերը.Օրինակ՝ածխածին

 1քիմիական  տարրի  նշանը  H, C, Na

2) կարգաթիվը 1, 6, 11 միջուկի  լիցքը +1, +6, +11

3) հարաբերական  ատոմային  զանգվածը
Ar(H)=2
Ar(C)=12
Ar(Na)=23

4)մեկ  ատոմի  զանգվածը (գ)
m0=1 • 1,66 • 10–27 կգ=…. •10-26կգ
m0=12 • 1,66 • 10–27 կգ=2•10-26կգ
m0=23 • 1,66 • 10–27 կգ=3.8 • 10-26կգ

5) Դիրքը պարբերական համակարգում“ո՞ր  պարբերության տարր  է`2, 3խումբը. iv, I, ենթախումբը՝գլխավոր….…..

6)  Ատոմի բաղադրությունը `6p,6n,6e          11p, 12n, 11e                                 7)էլեկտրոնային  թաղանթի  կառուցվածքը ` +11 2, 8, 1

Posted in Քիմիա, Առանց կարգի

Մեկ տարրի պատմություն

  1. Ինչ է ուսումնասիրում քիմիան,ինչ բնագիտական գիտություններ գիտեք
    Քիմիան ուսումնասիրում է նյութերը: Նրանց կառուցվացքը, բաղադրությունը և կիռառումը:
    Քիմիա, ֆիզիկա, կենսաբանություն, աշխարագրություն, երկրաբանություն, աստղագիտություն, էկոլոգիա:
  2. Մարմին,նյութ,բերել օրինակներ
  3. Մարմին ՝ աթոռ, սեղան, քանոն
    Նյութ ՝ փայտ, երկաթ, արծաթ, ոսկի
  4. Պարզ և բարդ նյութեր,բերել օրինակներ
    Պարզ նյութերը կազմված են մեկ տարից։ Իսկ բարդ նյութերը կազմված են մի քանի տարրերից։
    Պարզ նյութեր ՝ H, C, O, S, N
    Բարդ նյութեր ՝ H2SO4, NaNO3, FeSO4, KMnO4, SiO2
  5. Ֆիզիկական,քիմիական երևույթներ,բերել օրինակներ
    Երբ տեղի է ունենում ֆիզիկական երևույթ, փոփոխության կարող են ենթարկվել նյութի ագրեգատային վիճակը, խտությունը, առարկայի չափսը կամ ձևը, սակայն նյութի բաղադրությունը և կառուցվածքը անփոփոխ են մնում: Նոր նյութեր չեն առաջանում նյութը հալեցնելիս, եռացնելիս, մանրացնելիս, պնդանալիս, մագնիսանալիս և այլն: Քիմիական երևույթներին`ռեակցիաներին մասնակցող սկզբնական նյութերը կորցնում են իրենց բնորոշ հատկությունները, իսկ ռեակցիայի հետևանքով առաջացած նոր նյութերն օժտված են իրենց բնորոշ հատկություններով: Քիմիական ռեակցիաների հատկանիշներն են` գույնի և հոտի փոփոխություն, գազի, նստվածքի, ջրի և այլնի առաջացում, ջերմության կլանում կամ անջատում:
    Քիմիական երևույթներ ՝ լուցկու վառվելը, երկաթի ժանգոտվելը, կաթի թթվելը և զարդի սևանալը։
    Ֆիզիկական երևույթներ ՝ կուժի  կոտրվելը, թելի կտրելը, ջրի  եռալը, մոմի  և սառույցի հալվելը։
  6. Սահմանել մոլեկուլ,ատոմ հասկացողությունները,ատոմի բաղադրությունը
    Ատոմը նյութի փոքրագույն մասնիկն է: Ատոմը կազմված է էլեկտրոններից, պրոտոններից և նեյտրոններից:
  7. Ինչ ատոմամոլեկուլային տեսության կետեր գիտեք
    Ատոմը նյութի փոքրագույն մասնիկն է:
    Հունարեն բառ է, որը թարգմանվում է անբաժանելի:
    Ֆիզիկական երևույթների ժամանակ և՛ մոլեկուլները, և՛ ատոմները պահպանվում են:
    Քիմիական ռեակցիաների ժամանակ մոլեկուլները քայքայվում են, իսկ ատոմները պահպանվում են:
    Ատոմները և մոլեկուլները գտնվում են անընդհատ շարժման մեջ են:
    Նույն տեսակի ատոմների միացումից առաջանում են պարզ նյութեր:
    Տարբեր տեսակի ատոմի միացումից առաջանում են բարդ նյութեր:
    Տարը դա ատոմների որոշակի տեսակ է:
    Պարզ նյութերը բաժանվում են երկու մեծ խմբերի՝ մետաղների և ոչ մետաղների:
    Ատոմների ֆիզիկապես բաժանելի են: Կենտրոնում գտնվում միջուկ, միջուկը կազմված է պրոտոններից (p+), նեյտրուններից (n0), էլեկտրոն (-ē): Նույն լիցքով մասնիկները իրար վանում են, իսկ տարբեր լիցքով մասնիկները իրար ձգում են:
    Ատոմները էլեկտրաչեզոք մասնիկներ են և հավասար են կարգի կարգաթվին պարբերական համակարգում:
  8. Հարաբերական ատոմային,մոլեկուլային զանդված
    Պարբերությունը՝տարրերի հորիզոնական շարքեր են, գրված ըստ կարգաթվերի մեծացումով, սկսվում են ալկալիականմետաղով վերջանում ազնիվ գազով: Պարբերությունները, բացառությամբ առաջինի, տարրերի այնհորիզոնական շարքերն են, որոնք սկսվում են ալկալիականմետաղով և վերջանում իներտ գազով:
  9. Տարրերի առաջին դասակարգումը,ինչպես է ստեղծվել պարբերական համակարգը
    Բոլոր տարերը գրվեցին 1 շարքով ըստ զանգվածների մեծացումով։ Հետո բոլոր տարրերը համարակալվեցին և ետ համարները կոչվեցին կարգաթվեր։ Գիտնականները նկատվեց, որ ամեն 8-ը տարրից հետո կրկնվում են տարրերի հատկությունները։ Այսինքն աակտիվ մետաղից հաշվում էին 8 տարր էլի ակտիվ մետաղ է։ Ակտիվ ոչ մետաղից հաշվում էին 8 տարր էլի ակտիվ ոչ մետաղ է։ Այսինքն գիտնականները նկատեցին որ ամեն 8-ը տարրից հետո ընկնում է այն տարրը, որը ունի նույն հատկությունները։ Ակտիվ մետաղները կոչվում են «ԱԼԿԱԼԻԱԿԱՆ» մետաղներ։
  10. Պարբերություններ,ինչ է ցույց տալիս պարբերության համարը
    Պարբերության համարը ցույց է տալիս էլեկտրոնային շերտերի թիվը միջուկից կան տարածություներ, որտեղ էլեկտրոների գտնվելու հավանականությունը մեծ է այդ տարածություները էլեկտրոնային շերտեր: Եթե տարը գտնվում է  գլխավոր ենթախմբում ապա խմբի համարը ցույց է տալիս էլեկտրոների թիվը վերջի շերտում:
  11. Կարգաթիվ,ինչ է ցույց տալիս տարրի կարգաթիվը
    Կարգաթիվը կամանկնում է միջուկի լիցքի հետ կամ պրոտոնների և էլեկտրոնների թվի հետ։
  12. Խմբեր,ենթաղմբեր,ինչ է ցույց տալիս խմբի համարը
    Պարբերությունը՝տարրերի հորիզոնական շարքեր են, գրվածըստ կարգաթվերի մեծացումով,սկսվում են ալկալիականմետաղով վերջանում ազնիվ գազով: Պարբերությունները, բացառությամբ առաջինի, տարրերի այնհորիզոնական շարքերն են, որոնք սկսվում են ալկալիականմետաղով և վերջանում իներտ գազով:

 

1.Տարրի բնութագրումը`   

 1քիմիական  տարրի  նշանը…….

2կարգաթիվը….., միջուկի  լիցքը ….., 

3հարաբերական  ատոմային  զանգվածը…. 

4)մեկ  ատոմի  զանգվածը (գ)…………

5Դիրքը պարբերականհամակարգումո՞ր  պարբերության տարր  է,խումբը…,ենթախումբը….…..

6)  Ատոմի  բաղադրությունը՝                                                                          

 7)էլեկտրոնային  թաղանթի  կառուցվածքը……

8)ինչպիսի՞ տարր էմետաղ  էթե՞ ոչմետաղ

9Օքսիդացման աստիճանը`ՕԱ

10)իզոտոպներ
11)հավաքել տեղեկություններ այդ տարրի մասին՝տարածվածությունը,հատկությունները,որ նյութերի բաղադրության մեջ է մտնում այդ տարրը,այդ նյութերի կիրառումը:

2.Տարրի պարզ  նյութ առաջացած ֆիզիկական հատկությունները,
3.Տարրի հայտնագործումը և անվանակարգը
4.Տարրի տարածվածությունը
5.Ինչ նյութերի կազմի մեջ է մտնում, գրեք առնվազն երեք նյութ`

Posted in Քիմիա, Առանց կարգի

Տարրի բնութագրումը ըստ պարբերական համակարգի

1.Ինչու են դասակարգել տարրերը
Երբ տարերը 60-ից շատացան անհրաժետ եղավ դասակարգել։

2.Տարրերի առաջին դասակարգումը
Մետաղներ և ոչմետաղներ

3.Պարբերական համակարգի ստեղծումը
Բոլոր տարերը գրվեցին 1 շարքով ըստ զանգվածների մեծացումով։ Հետո բոլոր տարրերը համարակալվեցին և ետ համարները կոչվեցին կարգաթվեր։ Գիտնականները նկատվեց, որ ամեն 8-ը տարրից հետո կրկնվում են տարրերի հատկությունները։ Այսինքն աակտիվ մետաղից հաշվում էին 8 տարր էլի ակտիվ մետաղ է։ Ակտիվ ոչ մետաղից հաշվում էին 8 տարր էլի ակտիվ ոչ մետաղ է։ Այսինքն գիտնականները նկատեցին որ ամեն 8-ը տարրից հետո ընկնում է այն տարրը, որը ունի նույն հատկությունները։ Ակտիվ մետաղները կոչվում են «ԱԼԿԱԼԻԱԿԱՆ» մետաղներ։

4.Ալկալիական մետաղներ,հալոգեններ,իներտ գազեր

Ալկալիական մետաղներ՝ Լիթիում, Նատրիում, Կալիում, Ֆրանսիում։

Հալոգեններ ՝ Ֆտոր, Քլոր, Յոդ: 

Իներտ գազեր՝ Հելիում, Կրիպտն, Քսենոն Ռանդոն։

5.Ինչ է ցույց տալիս կարգաթիվը,ատոմի կառուցվածքը

Կարգաթիվը կամանկնում է միջուկի լիցքի հետ կամ պրոտոնների և էլեկտրոնների թվի հետ։

Ատոմը բաղկացած է միջուկից, միջուկը կազմված է դրական պրոտոններից և չեզոք նեյտրոններրց։ Միջուկի կողքերի պտտվում են բացասական էլեեկտրոններից։ Միջուկը դրական է, իսկ ատոմը էլեկտրաչէզոք մասնիկ է, որովհետև պրետենների և էլեկտնոնների թիվը իրար հավասար են։ Քանի որ էլեկտրոնների զանգվածը 2000 անգամ փոքր է պրոտոնների և նետրոնների զանգվածիծ և նրանք գտնվում են անընդհատ շարժումի մեջ, ապա նրանց զանգվածը ընդունելու են որպես 0։

6.Ինչ է պարբերությունը,ինչ է ցույց տալիս պարբերության համարը
Պարբերության համարը ցույց է տալիս էլեկտրոնային շերտերի թիվը միջուկից կան տարածություներ, որտեղ էլեկտրոների գտնվելու հավանականությունը մեծ է այդ տարածություները էլեկտրոնային շերտեր: Եթե տարը գտնվում է  գլխավոր ենթախմբում ապա խմբի համարը ցույց է տալիս էլեկտրոների թիվը վերջի շերտում:

7.Ինչ է խումբը և ենթախումբը,ինչ է ցույց տալիս խմբի համարը

Պարբերությունը՝տարրերի հորիզոնական շարքեր են, գրվածըստ կարգաթվերի մեծացումով,սկսվում են ալկալիականմետաղով վերջանում ազնիվ գազով:

 Պարբերությունները, բացառությամբ առաջինի, տարրերի այնհորիզոնական շարքերն են, որոնք սկսվում են ալկալիականմետաղով և վերջանում իներտ գազով:

8.Ինչ է օքսիդացման աստիճանը
Օքսիդացման աստիճանը ցույց է տալիս, թե տվյալ տարրը քիմիական ռեակցիանների ժամանակ քանի էլեկտրոն է տալիս կամ ընդհունում։

9.Մետաղներ,ոչմետաղներ
Մետաղները ունեն մետաղակար պայլ։ Մետաղները պինդ են բացի սնդիկից։ Միակ մետաղը որ պինդ չէ դա սնդիկն է։ 
Մետաղներ ՝ արծաթ, ոսկի, պղինձ։
Ոչ մետաղները չունեն փայլ։ Եթե պինդ են փղրուն են։ Նրանք չունեն պլաստիկություն։
Ոչ մետաղներ ՝ քլոր, մանգան, թթվածին, ջրածին:

10.Իզոտոպներ

Իզոտոպները նույն ատոմի տարատեսակներն են, որոնք ունեն նույն միջուկի լիցը, բայց ունեն տարբեր հարաբերական ատոմաին զանգվաածներ։

Posted in Քիմիա, Առանց կարգի

Քննարկվող հարցեր

  1. Ինչու են դասակարգել տարրերը
    Երբ տարերը 60-ից շատացան անհրաժետ եղավ դասակարգել։
  2. Տարրերի առաջին դասակարգումը`Մետաղներ և ոչմետաղներ
    Մետաղները ունեն մետաղակար պայլ։ Մետաղները պինդ են բացի սնդիկից։ Միակ մետաղը որ պինդ չէ դա սնդիկն է։ 
    Մետաղներ ՝ արծաթ, ոսկի, պղինձ։
    Ոչ մետաղները չունեն փայլ։ Եթե պինդ են փղրուն են։ Նրանք չունեն պլաստիկություն։

    Ոչ մետաղներ ՝ քլոր, մանգան, թթվածին, ջրածին

  3. Ինչու էր թերի այդ դասակարգումը
    Որովհետև առաջացավ 3-րդ խումբ տարրերը, որոնք ունեին և մետաղական և ոչ մետաղական հատկություններ։

  4. Պարբերական համակարգի ստեղծումը
    Պարբերական աղյուսակ
    Բոլոր տարերը գրվեցին 1 շարքով ըստ զանգվածների մեծացումով։ Հետո բոլոր տարրերը համարակալվեցին և ետ համարները կոչվեցին կարգաթվեր։ Գիտնականները նկատվեց, որ ամեն 8-ը տարրից հետո կրկնվում են տարրերի հատկությունները։ Այսինքն աակտիվ մետաղից հաշվում էին 8 տարր էլի ակտիվ մետաղ է։ Ակտիվ ոչ մետաղից հաշվում էին 8 տարր էլի ակտիվ ոչ մետաղ է։ Այսինքն գիտնականները նկատեցին որ ամեն 8-ը տարրից հետո ընկնում է այն տարրը, որը ունի նույն հատկությունները։ Ակտիվ մետաղները կոչվում են «ԱԼԿԱԼԻԱԿԱՆ» մետաղներ։

  5. Մենդելեևի կյանքը և գործունեությունը
  6. Ատոմի կառուցվածքը և կարգաթվի նշանակությունը
  7. Պարբերությունը և նրա նշանակությունը
  8. Խմբեր և ենթախմբեր
Posted in Քիմիա, Առանց կարգի

Պարբերական աղյուսակ

Պարբերական աղյուսակ, հայտնի է նաև որպես քիմիական տարրերի պարբերական աղյուսակ, հանդիսանում է քիմիական տարրերի աղյուսակային արտապատկերը, որտեղ դրանք դասավորված են ըստ ատոմական համարների, էլեկտրոնային կոնֆիգուրացիայի և կրկնվող քիմիական հատկությունների: Աղյուսակի կառուցվածքը հիմնված է պարբերական օրենքի վրա: Աղյուսակի յոթ տողերը, որոնց անվանում են պարբերություններ, սովորաբար ձախից պարունակում են մետաղներ, աջից՝ ոչ մետաղներ: Խմբեր կոչվող սյուները պարունակում են իրար նման քիմիական վարքագիծ ունեցող տարրեր: Վեց խմբերն ունեն իրենց անուններն ու համարները, օրինակ՝ 17 խմբի տարրերը հալոգեններն են, իսկ 18-ը՝ ազնիվ գազերը: Երևում են նաև չորս պարզ ուղղանկյուն տարածքներ, որտեղ նշված է ատոմային օրբիտալների լրացման կարգը:

Պարբերական աղյուսակի օգնությամբ կարելի է գտնել տարբեր տարրերի հատկությունների փոխադարձ կապը, ինչպես նաև կանխորոշել դեռևս չհայտնաբերված, կամ սինթեզվող տարրերի քիմիական հատկությունները և վարքագիծը: Ռուս քիմիկոս Դմիտրի Մենդելեևը 1869 թվականին հրապարակեց առաջին ճանաչված պարբերական աղյուսակը, որը մշակվել էր գլխավորապես այն ժամանակ արդեն հայտնի տարրերի պարբերականությունը ցույց տալու համար: Նա կանխագուշակեց նաև մի քանի չհայտնաբերված տարրերի որոշ հատկություններ, որոնք պետք է լրացնեին աղյուսակի դատարկ վանդակները: Նրա կանխագուշակումների մեծ մասը ճիշտ դուրս եկան: Նոր տարրերի հայտնագործմանն ու սինթեզին զուգընթաց Մենդելեևի գաղափարը աստիճանաբար ընդլայնվեց և դարձավ լիակատար: Ժամանակակից պարբերական աղյուսակը ներկայումս ապահովում է քիմիական ռեակցիաների անալիզի համար անհրաժեշտ օգտակար հիմքը և շարունակվում է լայնորեն օգտագործվել քիմիայում, միջուկային ֆիզիկայում և ուրիշ այլ գիտություններում:

Մեկից մինչև 118 կարգաթվերով ատոմները հայտնագործվել կամ սինթեզվել են՝ պարբերական աղյուսակում լրացնելով յոթ ամբողջությամբ լրացված շարքեր: Առաջին 94 տարրերը հանդիպում են բնության մեջ, չնայած մի քանիսը հանդիպում են միայն աննշան քանակներով, իսկ որոշներն էլ բնության մեջ հայտնագործվել են միայն սինթեզելուց հետո: 95-ից մինչև 118 կարգաթիվն ունեցող տարրերը սինթեզվել են միայն լաբորատորիաներում և միջուկային ռեակտորներում: Ներկայումս փորձեր են արվում ավելի մեծ ատոմային զանգված ունեցող տարրեր սինթեզելու ուղղությամբ: Այդ տարրերով սկսվում է աղյուսակի ութերորդ շարքը: Սկզբում արվում է տեսական աշխատանք, որպեսզի առաջարկվի հնարավոր թեկնածուն նոր սինթեզի համար: Բնական տարրերի բազմաթիվ սինթետիկ ռադիոնուկլիդներ ևս արտադրվում են լաբորատորիաներում:

Posted in Քիմիա, Առանց կարգի

Ատոմա-մոլեկուլային տեսության ստեղծման պատմությունը

,,Ատոմ,, ,,մոլեկուլ.. տերմինների նշանակությունը

Ատոմ

Ատոմները նյութի փոքրագույն մասնիկներն են։ Նրանց բաժանելը անհնար է։ Տարբեր տարերի ատոմներ ունեն տարբեր անվանումներ և տարբեր կիրառումներ։ Նյութի աննշան փորք մասնիկները կոչվում են ատոմներ։ Ցանկացած պինդ մարմին, հեղուկ, գազ կամ պլազմա կազմված է չեզոք կամ իոնացված ատոմներից։ Ատոմները շատ փոքր են. սովորաբար մոտ 100 պիկոմետր։ Հաճախ ատոմները միավորված են խմբերով, դրանց անվանվում են մոլեկուլներ։

Մոլեկուլ

Մոլեկուլը երկու կամ ավելի ատոմներից բաղկացած էլեկտրականապես չեզոք խումբ է։ Ատոմները միասին պահվում են քիմիական կապերի միջոցով։ Գազերի կինետիկ տեսության մեջ «մոլեկուլ» տերմինը հաճախ օգտագործվում է ցանկացած գազանման մասնիկի համար՝ անկախ նրա բաղադրությունից: Մոլեկուլի կառուցվածքը, հատկությունները և փոխարկումների օրինաչափություններն այսօր էլ քիմիայի ուսումնասիրության հիմնական առարկաներն են։

Posted in Քիմիա, Առանց կարգի

Նախագիծ՝ քիմիական տարրեր

1.Նյութի անվանումը
H2O — Ջուր

2.Ինչ տարրերից է կազմված տրված նյութը
Կազմված է H-ջրածնից, O-թթվածնից
Կազմված է  
Կազմված է
Կազմված է
Կազմված է

3.Քանի ատոմ ամեն մի տարրից կա տվյալ նյութի մոլեկուլում

Մեկ մոլեկուլում կա 2ջրածնի և 1 թթվածնի ատոմներ