Posted in Հայոց լեզու, Առանց կարգի

Տնային աշխատանք

  1. Տրվածբարդ բառերի իմաստներն արտահայտի՛ր բառակապակցություններով:

արյունարբու, արքայանիստ, դյուրաբեկ, գավաթակից, դրկից:

Գահընկեց — գահից ընկած
Իշխանազուն — արքայազնի որդի
Արյունարբու — արյուն խմող
Արքայանիստ — արքայական
Դյուրաբեկ — հեշտ կոտրվող
Գավաթակից —
Դրկից — մոտ հարևան

2. Ընդգծված բարդ բառերի իմաստներն արտահայտի՛ր բառակապակցություններով:

Ալպինիզմ մարձաձևն — սպորտաձևն իր անունն ստացել է եվրոպական — եվրոպայում տարածված հայտնի լեռնազանգվածից — լեռնային զանգվածից1786 թվականին շվեյցարացի-շվեյցարյաում ապրող երկու ճանապարհորդներ բարձրացան նրա ամենաբարձր — ամենից բարձր գագաթներից մեկը՝ ՄոնբլանըԱյդ թվականն էլ համարվում է լեռնային-լեռան այդ սպորտի ծննդյան տարին:
Ճապոնացի լեռնագնաց — ճապոնացի լեռներով շրջող Նաոմ Ուեմուրը բոլոր լեռնագագաթները  — լեռների գագաթները հաղթահարում էմենակ՝ անընկեր — ընկեր չունեցող:
Անգլիայում արտադրվում է սարքորը հնարավորություն է տալիս արագ գտնելու այն  դահուկորդներին — դահուկ քշողներինզբոսաշրջիկներին ու լեռնագնացներին — լեռներ գնացողներինորոնք լեռներում ընկել են ձյունահյուսքերի — ձյան հյուսքերի մեջ կամ ինչ-որ այլ վտանգի են ենթարկվել
Իրական տարբերակը

Ալպինիզմ մարձաձևն իր անունն ստացել է եվրոպական հայտնի լեռնազանգվածից1786 թվականին շվեյցարացի երկու ճանապարհորդներ բարձրացան նրա ամենաբարձր գագաթներից մեկը՝ ՄոնբլանըԱյդ թվականն էլ համարվում է լեռնային այդ սպորտի ծննդյան տարին:
Ճապոնացի լեռնագնաց Նաոմ Ուեմուրը բոլոր լեռնագագաթները հաղթահարում է մենակ՝ անընկեր:
Անգլիայում արտադրվում է սարքորը հնարավորություն է տալիս արագ գտնելու այն դահուկորդներինզբոսաշրջիկներին ու լեռնագնացներինորոնք լեռներում ընկել են ձյունահյուսքերի մեջ կամ ինչոր այլ վտանգի են ենթարկվել:


Փոփոխված
Ալպինիզմ սպորտաձևն իր անունն ստացել է եվրոպայում տարածված հայտնի լեռնային զանգվածից1786 թվականին շվեյցարյաում ապրող երկու ճանապարհորդներ բարձրացան նրա ամենից բարձր գագաթներից մեկը՝  ՄոնբլանըԱյդ թվականն էլ համարվում է լեռան այդ սպորտի ծննդյան տարին:
Ճապոնացի լեռներով շրջող Նաոմ Ուեմուրը բոլորլեռների գագաթները հաղթահարում  էմենակ՝ ընկեր չունեցող:
Անգլիայում արտադրվում է սարքորը հնարավորություն է տալիս արագ գտնելու այն  դահուկ քշողներինզբոսաշրջիկներին ու լեռներ գնացողներինորոնք լեռներում ընկել են ձյան հյուսքերի մեջ կամ ինչ-որ այլ վտանգի են ենթարկվել
Posted in Ֆիզիկա, Առանց կարգի

Մարմնի ծավալի որոշում

տարբերակ 1

I a=700մլ                           c=ab/n=(700մլ-600մլ )=100մլ=10մլ
b=600մլ                                                    10               10
n=10
c-?
c1=+c
-2

1սմ³=1մլ,

V1=30մլ
V1=30մլ

Posted in Առանց կարգի, Կենդանիների և բույսերի խնամք

Հազարաթերթիկների սածիլների տնկում

Կրթահամալիրի դասավանդողներից մեկը մեզ բերել էր հազարի սածիլներ: Մենք «բույսերի և կենդանիների խնամք» -ի ժամանակ մենք տնկեցինք: Սկզբում մենք հողը փխրեցրեցինք հետո հազարի սածիլը տնկեցինք հողով ծածկեցինք և ջրեցինք: Եվ մենք սպսում ենք թե երբ կաճի և երբ աճի մենք կհավաքենք, որպեսզի խոհանոցում լվանան և աղցաների մեջ լցնեն: Ավելի կոնկրետ կարող եք դիտել տեսանյությում:

Posted in Հայոց լեզու, Առանց կարգի

Ֆլեշմոբի առաջադրանքների կազմում

  1. Մխիթար Գոշի «ՁԿՆԵՐԸ ԵՎ ՆՐԱՆՑ ԹԱԳԱՎՈՐԸ» քանի բարդ բառ կա:
  2. Գրիր քո անենասիրելի բանաստեղծությունում թե քանի ձայնավոր տառ կա:
  3. Գտիր այն բանաստեղծությունը, որի մեջ չկա ձայնավոր տառ:
  4. Դուրս գրիր Վահան Տերյանի «Կյանք» բանաստեղծությունից գովանքները:
  5. Քանի տարեկան դարձավ Երևանը:
Posted in Պատնություն, Առանց կարգի

Պատմություն

Վաղարշապատ (առավել հայտնի է Էջմիածին անվանումով), քաղաք Հայաստանի Արմավիրի մարզում։ Հայաստանի քաղաքներից մեծությամբ չորրորդն է։ Վաղարշապատում կա 5 եկեղեցի, որոնցից մեկը՝ Էջմիածնի Մայր Տաճարը, Հայաստանի գլխավոր եկեղեցին է և գտնվում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի համալիրի մեջ, որը Հայ Առաքելական Եկեղեցու հոգևոր և վարչական կենտրոնն է։

Համաձայն Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմության», մինչև Վաղարշապատ կոչվելը քաղաքը անվանվել է Վարդգեսավան, իսկ դրանից առաջ Արտիմեդ:

Posted in Հայոց լեզու, Առանց կարգի

Տնային աշխատանք

Շարքի բոլոր բառերը բացի մեկից, նույն ձևով են կազմված: Գտի՛ր օրինաչափությանը
չենթարկվող բառը:

ա) Տնային, մարդկային, տղային, կապկային, լեռնային:
բ) Ձգան, փական, իշխան, ձկան, վիպասան:
գ) Պապոնք, մերոնք, ձերոնք, զարթոնք, հոնք:
դ) Համառորեն, տնօրեն, վեհորեն, անսրտորեն, մարդկայնորեն:

2. Տրված արմատներով բաղադրյալ (բարդ և ածանցավորբառեր կազմի՛րդրանք դնելով նոր բառերի սկզբում,  վերջում:


ձեռք — ձեռնափայտ
հյուր — հյուրասիրություն
հույս — հուսահատություն
վերջ — վերջավորություն
գետ (գիտ) — գիտություն,
գետ — գետակ

3. Դուրսուներս, մեծուփոքր, մարդուկին բառերով և դուրս ու ներս, մեծ ու փոքր, մարդ ու կին բառակապակցություններով կազմի՛ր նախադասություններ:
Օրինակ`
Տունուդուռը հավաքած ու մաքուր էր, բայց ինքը ոչ մի տեղ չէր երևում:
Տունն ու դուռը կանաչ էին ներկված, ու մուտքը գտնելը դժվար էր:
Posted in Առանց կարգի, Կենդանիների և բույսերի խնամք

Կենսաբանական ֆիլմի դիտում

Այսօր ընտրության ժամին գնացել էինք Ավագ դպրոցի համերգասրահ: Այնտեղ դիտում էինք կենսաբանական ֆիլմ: Հիմա կպատմենք ֆիլմի մասին:

Ֆիլմում պատմում էր վայրի բնության և վայրի կենդանիների մասին:
Ֆիլմում կային վայրի կապիկներ նրանք սնվում էին մյուս ափից եկող կոկոսներով և սպիտակ թուզերով:
Ֆիլմում նաև ցուցադրվում էին կրիաներ: Կրիաները ձու էին դնում լողափի մոտ և իրենք գնում էին մտնում էին օվկիանոս: Իսկ երբ ձագերը ծնվում են ինքնուրույն արդեն քայլում և շարժվում են: Կրիաների մասին նաև պատմում էր, որ մայրը կարող է քայլ էլ մետր յոթանասունհինգից ավելի:

Posted in Առանց կարգի, Գրականություն

Արևի մոտ

Արևի մոտ

Մի որբ երեխա՝ ցնցոտիներ հագած` կուչ էր եկել հարուստ տների պատերի տակ: Մեջքը հենել էր մի հարուստ տան պատին և մեկնել էր ձեռքը դեպի մարդիկ: Նոր էր բացվել գարունը, մոտակա սարերը կանաչին էին տալիս, և գարնան անուշ արևը բարի աչքերով էր նայում ամենքին: Մայթերով անցուդարձ էին անում մարդիկ, և ոչ մի մարդ չէր նայում, չէր ուզում նայել խեղճ ու որբ երեխային: Երբ արևը կամաց-կամաց թեքվում էր մոտավոր կանաչ սարերի հետևը, սկսեց փչել մի ցուրտ քամի, և երեխան դողում էր՝ խե՜ղճ ու անտուն:

-Ախ, կարմիր արև, բարի՜ արև, դու էիր միայն ինձ տաքացնում, հիմա ո՞ւր ես գնում, թողնում ես ինձ մենակ՝ այս ցրտին ու խավարին. ես մայր չունեմ. ես տուն չունեմ, ու՞ր գնամ, ու՞մ մոտ գնամ… Վեր առ, տար ինձ քեզ հետ, անու՜շ արև…
Լալիս էր երեխան լուռ ու մունջ, և արցունքները գլոր-գլոր սահում էին նրա գունատ երեսից: Իսկ մարդիկ տուն էին դառնում, և ոչ ոք չէր լսում ու տեսնում նրան, ոչ ոք չէր ուզում լսել ու տեսնել նրան…

Արևը սահեց անցավ սարի մյուս կողմը, և էլ չերևաց:
-Բարի՜ արև, ես գիտեմ, դու գնացիր քո մոր մոտ… Ես գիտեմ, ձեր տունը ա՜յս սարի հետևն է, ես կգամ, կգամ քեզ մոտ, հիմա, հիմա…

Եվ խեղճ երեխան դողալով՝ հարուստ տների պատերը բռնելով, գնա՜ց, գնա՜ց, քաղաքից դուրս ելավ: Հասավ մոտավոր սարին. դժվար էր վերելքը, քարեր ու քարեր, ոտքը դիպչում էր քարերին, խիստ ցավում. բայց նա ուշադրություն չդարձնելով բարձրանում էր անընդհատ:

Մութն իջավ և կանաչ սարը սևերով ծածկվեց: Սարի գլխին փայլփլում էին աստղերը՝ կանչող, գուրգուրող ճրագների պես: Փչում էր սառը, խիստ քամին, որ ձորերի մեջ ու քարափների գլխին վայում էր. երբեմն թռչում էին սև գիշերահավերը, որոնք որսի էին դուրս եկել: Երեխան անվախ ու հաստատուն քայլերով գնում էր վերև, բա՜րձր, միշտ բա՜րձր. և հանկարծ լսեց շների հաչոց, մի քիչ հետո էլ լսեց մի ձայն խավարի միջից.
-Ո՞վ ես, ու՞ր ես գնում:
-Ճամփորդ տղա եմ, արևի մոտ եմ գնում, ասա, ո՞ւր է արևի տունը, հեռու՞ է, թե՞ մոտիկ:
Ճրագը ձեռքին մոտ եկավ մի մարդ և քնքուշ ձայնով ասաց.
-Դու հոգնած կլինես, քաղցած ու ծարավ, գնանք ինձ մոտ: Ի՜նչ անգութ են քո հայրն ու մայրը, որ այս մթանը քեզ ցրտի ու քամու բերանն են ձգել:
-Ես հայր ու մայր չունեմ, ես որբ եմ ու անտեր…
-Գնանք, տղաս, գնանք ինձ մոտ, – ասաց բարի անծանոթը և երեխայի ձեռքից բռնելով՝ տուն տարավ:

Նրա տունը մի խեղճ խրճիթ էր. օջախի շուրջը նստած էին բարի մարդու կինն ու երեխք փոքր երեխաները: Նրա խրճիթին կից մի մեծ բակում որոճում էին ոչխարները: Նա հովիվ էր, սարի հովիվ:
-Սիրելի երեխաներս, ձեզ եղբայր եմ բերել, թող չլինեք երեք եղբայր, լինեք չորս: Երեքին հաց տվող ձեռքը չորսին էլ կտա: Սիրեցեք իրար. եկեք համբուրեցեք ձեր նոր եղբորը:

Ամենից առաջ հովվի կինը գրկեց երեխային և մոր պես ջերմ-ջերմ համբուրեց. հետո երեխաները եկան և եղբոր պես համբուրեցին նրան: Երեխան ուրախությունից լաց էր լինում : Հետո սեղան նստեցին` ուրախ, զվարթ: Մայրը նրանց համար անկողին շինեց և ամենքին քնեցրեց իր կողքին: Երեխան շա՜տ էր հոգնած. իսկույն աչքերը փակեց ու անո՜ւշ-անո՜ւշ քնեց:

Երազի մեջ ուրախ ժպտում էր երեխան, ասես ինքն արևի մոտ է արդեն, գրկել է նրան ամուր ու պառկել է նրա գրկում տաք ու երջանիկ: Մեկ էլ սրտի հրճվանքից վեր թռավ և տեսավ, որ արևի փոխարեն գրկել է իր նոր եղբայրներին և ամուր բռնել է մոր ձեռքը: Եվ նա տեսավ, որ արևը հենց այս տան մեջ է, որ ինքը հենց արևի գրկում է…

Հեղինակ՝ Ավ. Իսահակյան

Առաջադրանքներ

  1. Մգեցված արտահայտությունները փոխարինիր համարժեք բառերով:
  2. Մանրամասն նկարագրի՛ր անծանոթ մարդու խրճիթը և ընտանիքը:
  3. Մեկնաբանի՛ր այս նախադասությունը՝

Եվ նա տեսավ, որ արևը հենց այս տան մեջ է, որ ինքը հենց արևի գրկում է…

  1. Ինչո՞ւ անծանոթ մարդը որբ երեխային տարավ իր տուն:
  2. Կետերիփոխարեն գրի՛ր տրված հոմանիշներից ամենահարմարը:

Ջուրը շատ (սառն, ցուրտ, պաղ) էր, ճիշտ օրվա նման:

…. (սիրտը շուռ եկած, տակն ու վրա եղած, ալեկոծված, հուզված, վրդովված) ծովը ծեծում էր ափերը:

Ինչո՞ւ ես այդպես … (աներեր, հաստատուն, անսասան, անշարժ, անդրդվելի, անխախտ) նստել՝ փայտ կուլ տվածի նման:

Մարդն այնպես … (շուտափույթ, արագ, շուտ, հապճեպ) էր քայլում, կարծես կարևոր մի բանից ուշանում էր:

Փոքրիկը մի քիչ ոտքը կախ գցեց, հետո … (համարձակվեց, սիրտ առավ, խիզախեց, հանդգնեց) ու մոտ եկավ:

Ի վերջո այնպիսի մի տաճար … (շինեց, կառուցեց, կերտեց), որ բոլորին զարմացրեց իր արվեստով:

  1. Տրվածբառերնըստ հոմանիշության բաժանի՛ր հինգ խմբի:

Խոշոր, երկերեսանի, առատ, մեծահռչակ, կեղծավոր, պտղաբեր, երեսպաշտ, վիթխարի, արգավանդ, նշանավոր, շողոքորթ, հանրածանոթ, ահռելի, մեծ, բեղուն, երևելի, խայտաբղետ, ականավոր, բերրի, աժդահա, չալպտուրիկ, բարեբեր, հանրաճանաչ, հսկա, անվանի:

Posted in Առանց կարգի

Դաս 7

Քննարկվող հարցեր

  1. Ինչ է երևույթը
    Ցանկացած փոփոխություն բնության մեջ կոչվում են երևույթ
  2. Որ երևույթն է կոչվում ֆիզիկական,բերել հինգական օրինակներ
    Ֆիզիկական է երևույթը կոչվում այն որի ժամանակ նոր նյութեր չեն առաջանում այլ փոխվում է ձևը, նյութերի չափսը և ագրեգատային վիճակը:
    Սառույցի հալվելը

    Տերևների թափվելը
    Երկաթի ծռվելը
    Ապակու կոտրվելը
    Գոլորշիացում
  3. Որ երևույթն է կոչվում քիմիական,բերել հինգական օրինակներ
    Քիմիական են կոչվում այն երևույթները, որոնց ժամանակ փոխվում է նյութի բաղադրությունը, մի նյութից առաջանում է երկու և ավելի նյութեր։
    Համը
    գույնը
    հոտը
    նստվածքի առաջացումը
    էներգիաի առաջացումը
    գազը անջատվելը

  4. Որոնքն են քիմիական ռեակցիաների հատկանիշները:                                 Ցանակացած փոփոխություն բնությանմեջ կոչվում է երևույթ: Երևույթները լինում ենֆիզիկական և քիմիական: Ֆիզիկական երևույթների ժամանակ նոր նյութեր չեն առաջանում, այլ փոխվում են նյութի ագրեգատային վիճակը, ձևը և չափսերը:

 Ֆիզիզկական երևույթներ` ապակու, կավի, բաժակիկոտրվելը…

Քիմիական երևույթներ` որոնց ժամանակառաջանում են նոր նյութեր` ռեակցաներ:

 Քիմիական առեակցիաների հատկանիշները` գույնի,հոտի համի փոփոխություն,  էներգիայի անջատումկամ կլանում, ստվածքի առաջացում և գազի անջատում                         Գործնական աշխատանք`ֆիզիկական և քիմիական երևույթների ուսումնասիրում

Ֆիզիկական երևույթներ Քիմիական երևույթներ
Լուցկու կոտրելը Ամոնումի ԲիքրոմատիՔայքայումը
Սպիրտի գոլոշիացում Մագնեզիումի այրումը

                                    Հարցեր և վարժություններ 

1 Սահմանե՛ք ֆիզիկական երևույթ հասկացությունը: Առաջարկե՛ք առնվազն երկու օրինակ: 
2. Հետևյալ երևույթներից որո՞նք են ֆիզիկական (ընտրությունը հիմնավորե՛ք). ա) սառույցի հալվելը գ) ջրի գոլորշիանալը բ) պղնձի սևանալը տաքացնելիս դ) բաժակի կոտրվելը
 3. Սահմանե՛ք քիմիական երևույթ հասկացությունը: Առաջարկե՛ք առնվազն երկու օրինակ: 

  1. Հետևյալ երևույթներից որո՞նք են քիմիական (ընտրությունը հիմնավորե՛ք).  

 ա) ջրի եռալը

 բ) արծաթե զարդի սևանալը

 գ) երկաթի ժանգոտվելը 

դ) կաթի թթվելը

  1. Թվարկե՛ք քիմիական ռեակցիաների հատկանիշները: Բերե՛ք օրինակներ:
  2. Ի՞նչ պայմաններ են անհրաժեշտ քիմիական ռեակցիաների ընթանալու համար: Թվարկե՛ք ձեզ հայտնի օրինակները:

Ցանկացած փոփոխություն բնության մեջ կոչվում են երևույթ:Երևույթները լինում են ֆիզիկական և քիմիական: Ֆիզիկական է կոչվում այն երևույթը որի ժամանակ նոր նյութեր չեն առաջանում այլ փոխվում են նյութերի չափսը, ձևը և ագրեգատային վիճակը:Քիմիական են կոչվում այն երևույթները որոնց ժամանակ առաջանում են նոր նյութեր, քիմիական երևույթները կոչվում են ռեակցիաներ: Քիմիական ռիակցիաների հատկանիշներն են ՝ գույնի, համի, հոտի փոփոխություն,անջատում կամ կլանում, նստվածքի առաջաչում, գազի անջատում:

Posted in Հայոց լեզու, Առանց կարգի

Ֆլեշմոբի առաջադրանքների կազմում

  1. Դուրս գրիր «անդաստան» բանաստեղծությունից բոլոր գովանքները:
  2. Ինչ ես հասկանում այս խոսքերից՝ ոսկե ձեռքեր, մազը բիզբիզ կանգնել,աչք փակել:
  3. Մոտավորապես ամենաքիչը քանի բառից կարողել կազմված լինել բանաստեղծությունը:
  4. Քանի բանաստեղծություն գիտեք Վահան Տերյանից:
  5. Բառըը քանի արմատից կարող է կազմված լինել: